Hardware / interface

Om RTTY te kunnen decoderen is het gebruik van een interface nodig, die de tonen omzet naar leesbaar schrift op een oude telexmachine of de computer (meest toegepast).

De meeste zijn zelfbouw, maar er zijn ook fabrieksmodellen, zoals de bekende Tono en ook de Comat Telereader CD670.  Van deze CD670 heb ik ook de manual, voor liefhebbers is daar gratis een copie van te krijgen via email: info{verwijder-dit}@rtty.nl

Kant en klare interfaces:

  • De diverse Tono decoders
  • De Comax Telereader CD670
  • De Microham USB interface 2 (de meest moderne geluidskaart-interface) inclusief ingebouwde CAT-interface. Er zijn kabelsets te koop voor bijna elke transceiver van Icom, Kenwood, Yeasu e.d.

USB interface 2

De meest toegepaste zelfbouw-interfaces zijn:

  1. de interface volgens ontwerp van DJ6HP
  2. het Baycomm modem
  3. het HamComm modem
  4. de soundcard-interface (in het Nederlands de geluidskaart-interface)

Het DJ6HP ontwerp:

Het ontwerp van de amateur DJ6HP omvat vele varianten, welke zijn samengebundeld in een Duitstalig boekje, genaamd “Amateur Funkfernschreibertechniek RTTY” een uitgave van Franzis-Verlag Munchen.  Je komt dit boekje nog wel eens tegen op radioamateur-rommelmarkten. De uitgave is van 1977 en beschrijft vooral hoe een echte telexmachine is aan te sluiten op een computer (in die tijd de Commodore 64 en zo).

Het Baycomm modem:

Dit type modem is al een morderne versie van het verouderde DJ6HP modem en werd veel gebruikt in combinatie met het bijbehorende Baycomm programma voor de PC.  Later zal ik hier nog een schema van dit modem publiceren.

Het HamComm modem:

Dit type modem is eigenlijk zeer eenvoudig van opzet. De hele schakeling is opgebouwd rond een opamp, de LM741 en kan zowel voor ontvangst als voor zenden gebruikt worden.  Het is eenvoudig na te bouwen en past op een printplaatje  ter grootte van een luciferdoosje. Let op de jumper, daarmede kunt u hardwarematig omschakelen tussen de DTR en de RTS lijn, welke signalen zich bevinden in de RS232 aansluiting van de computer. Dit is nodig omdat sommige programma’s van de DTR-lijn gebruik maken en weer andere van de RTS-lijn.

hamcomm modem schema

Er is nog een ander ontwerp volgens het HamComm ontwerp:

Zeer simpel schema voor ontvangst (met de soundcard-interface)

Wanneer u alleen RTTY signalen van de HF-banden (de kortegolf dus) wilt meelezen, dan is een 2 aderig snoertje van de extra luidspreker-uitgang van de kortegolfontvanger naar de line-in aansluiting van de geluidskaart van de computer (of laptop) voldoende.

ontvangst-modem

De transformator (een modulatietransformator uit een oude transistorradio of telefoonmodem, zo groot als een dobbelsteen) zorgt voor een potentiaalvrije overdracht, zodat stoorspanningen en andere voedings-problemen tussen de computer en de ontvanger worden uitgesloten.  Wilt u het wat luxer maken, zet er dan een potmeter van circa 25k of 50k tussen, om het volume wat te kunnen regelen.  De aansluiting aan de computerzijde uiteraard met een 3,5 mm oortelefoon stekker (mono of stereo, maakt niet uit).

De Soundcard-interface

Dit is momenteel de meest toegepaste interface in combinatie met de PC of laptop.  De geluidskaaart wordt gebruikt voor het zenden / ontvangen van de tonen, de software zorgt voor het coderen / decoderen.

Het meest worden de volgende programma’s hier voor gebruikt:

  1. MixW (niet freeware, het meest gebruikt)
  2. MMTTY (freeware)
  3. DM780 (freeware, zeer fraai)
  4. gMFSK (freeware, voor Linux gebruikers)
  5. MultiPSK (freeware, voor Linux gebruikers)

soundcard interface

Zoals u ziet is de opzet vrij eenvoudig. De transformatoren zorgen voor een potentiaalvrije overdracht, zodat stoorspanningen en andere voedingsproblemen tussen de computer en de transceiver worden uitgesloten. Er zijn ook twee stuks optocouplers, waarvan de ene zorgt voor het in- en uitschakelen van de PTT-funktie (omschakelen tussen zenden en ontvangen) en de andere is voor het aansturen van de zendontvanger in de CW-mode.   Let er wel op dat er meerdere “massa” punten zijn, welke absoluut NIET aan elkaar doorverbonden mogen worden.  De massa van de PC willen we graag gescheiden houden van de massa van de transceiver. De massa van de PC en die van de soundcard-aansluitingen in de PC zijn meestal wel een en hetzelfde.

In het schema staat dat de trafo’s een 1 : 5 verhouding hebben, ik zelf gebruik tegenwoordig die trafo’s uit een oud telefoonmodem, die zijn namelijk 600 ohms met een 1 : 1 verhouding en dat werkt prima. Er is heel makkelijk aan oude telefoonmodems te komen, dus de trafo’s er uit solderen en klaar. Eventueel wat experimenteren met de weerstanden als de gewenste ingangs- en uitgangsspanningen niet naar wens zijn.
Om e.e.a. nog beter te kunnen regelen is het aan te bevelen om de potmeters uitwendig te maken en niet op het printje te zetten.
Mocht u ook het probleem hebben dat uw PC of laptop geen RS232 (seriële poort) meer heeft, maak dan gebruik van een USB naar RS232 converter.